Udazken loreak

Urbeltz kalparduna (Coprinus comatus)

Tue, 11 Dec 2007 11:02:25 +0000

Sortzerakoan urbeltzaren txapela borobila da, baina denboran aurrera egin ahala luzatuz joaten da, ezkila itxura hartzeaino. Zuri kolorekoa da txapela, ezkata zuri okre iletsuekin.

Belazetan, lorategietan eta bide ertzetan agertu ohi da.

Ziza hanka urdina (Lepista nuda)

Tue, 11 Dec 2007 10:57:00 +0000

Perretxiko batentzat ezohiko kolorea da morea. Oina ezezik, txapela ere urdin-more kolorekoa du ziza hankaurdinak.

Perretxiko gehienak udazkenean agertzen diren arren, neguan eta udaberrian ere agertu izan da ziza hankaurdina.

Perretxikozale batzuentzat jateko orduan oso estimatua da, baina beste batzuei berriz kalte egiten die.

Galanperna (Lepiota procera)

Mon, 26 Nov 2007 15:00:43 +0000

Hala da bai, oso perretxiko goxoa da galanperna. Baina jateko, komeni da hanka kentzea, soilik txapela kozinatzea, hanka ez da hain samurra eta. Badira galanpernaren familian beraren itxura duten beste perretxiko batzuk, hiltzaileak, beraz galanperna hartzerako orduan zihur egon, jangarria dela, bestela basoan utzi.

Pinudi onddo Likina (Suillus luteus)

Mon, 26 Nov 2007 14:41:59 +0000

Txapeleko azala kendu behar zaio bai, perretxiiko honi, osterantzean beherakoa eragin dezake. Oso perretxiko arrunta da Soriako pinudietan. Eta ez da inolaz ere onddo zuriaren edo beltzaren mailara iristen, erdipurdiko onddoa da.

Esnegorria (Lactarius deliciosus)

Mon, 26 Nov 2007 14:37:35 +0000

Itxura polita du bai esnegorriak, baina zahartu ahala edo eskuekin hartuz gero, segituan berdetzen da. Pinudietan baino ez da agertzen. Perretxiko ona da jateko, eta baita osasunarentzat ere: giltzurrunetako gaitzak baretzeko erabiltzen dute askok esnegorria. Kataluniarren artean oso estimatua da nikaloa.

Ilarraka (Lepista nobularis)

Wed, 21 Nov 2007 08:45:24 +0000

Arabarrentzat oso perretxiko estimatua da. Ondo egozita jan behar da inoiz ere plantxan tripako mina eragin dezakelako. Hala ere, ondo eginda ere astuna gerta daiteke.
Txapela gris iluna eta beisa dauka lamina, berriz, zuriak dira.
Askok maltzurra perretxiko toxikoarekin nahasten ohi dute. Kontuz, zeren eta maltzurra %80ko intoxikazioa eragin dezake.

Onddo hankagorria (Bolutus erythropus)

Wed, 21 Nov 2007 08:41:20 +0000

Jateko modukoa den arren oso perretxiko zale gutxik biltzen dute. Seguruenik, itxuraz beste onddoek bezain erakargarria ez delako.
Haragia airearekin kontaktua egiten duenean urdindu egiten da. Bildu ezkero sukaldean ondo egin behar da. Udaberritik udazkenera bitartean agertzen da koniferoetan eta hosto zabaletan.

Gibeigorri okagarria (Russula emetica)

Wed, 21 Nov 2007 08:27:03 +0000

Koloreak maiz adierazgarriak izate dira eta kasu honetan, behintzat, txapelaren kolore gorriak arriskuaz ohartaratzen gaitu. Perretxiko toxikoa da Gibeigorria okagarria, tripako mina eta gorakoa eragiten du. Uda eta udazkenean agertzen da.

Iroren beste gomendio batzuk

Tue, 13 Nov 2007 14:27:51 +0000

Hirugarrenez, Irok perretxikoen bila joateko gomendio batzuk eman ditu.

Perretxikoak aztertzera joatekotan ohiko saskiaz, makilaz eta labanaz gain tripodea, argazki makina, oharrak apuntatzeko bloga, boligrafoa, gps-a eta tuper warea eraman behar da.

Aztertu nahi direnak hobeto plastikozko kutxa batean sartu.

Adituek nahiago dute perretxiko bitxiak aurkitu gero aztertzeko eta usaintzeko.

Ez dira perretxiko guztiak hartu behar, nahiz eta zaila izan bertan uztea.

Mikologoez eta adituez ikasi behar dugu. Euren gomendioak jarraitzea oso garrantzitsua da.

ZALDUN-ZIZA ORRIHORIA (Tricholoma Equestre)

Fri, 9 Nov 2007 13:33:19 +0000

Txapel irregularra eta kolore horizta, horiek dira zaldun-ziza orrihoriaren ezaugarriak.

Duela urte gutxirarte oso perretxiko estimatua zen, baina azken urte hauetan egindako hainbat ikerketak, pozoitxoen saskian sartu dute zaldun-ziza orrihoria.

Herrialde askotan perretxiko honen salmenta eta kontsumoa debekatu dituzte. (Koniferoetan)

Udazkenean agertzen da
Lehen estimatua
Heriotza eragin dezake